

Regelmatig word ik op de hondenschool geconfronteerd met baasjes die vinden dat als zij iets in hun hoofd hebben, de hond dan maar direct dezelfde gedachten moet hebben. We eisen hierdoor veel van onze honden en wat het merkwaardige is: de honden hebben zo’n goed aanpassingsvermogen dat het vaak nog blijkt te werken ook. Er zijn talloze voorbeelden te geven, ik zal me beperken tot de meest voor de hand liggende.
Bij het aanleren van oefeningen hebben de eigenaars vaak al een vast beeld voor ogen hoe een oefening er uit moet zien. Zij weten precies wat zij verwachten van de hond. Hierbij gaan ze ervan uit dat de hond dat ook weet. Er zijn hier zelfs boeken vol over geschreven. Als je als baas dit en dit en dat doet, dan doet de hond automatisch dat en dat en dit. Het vervelende hiervan is dat de bazen die dit lezen zich niet realiseren dat zelfs het voorlezen van deze boeken ook niet werkt. Het mooie van honden is dat ze zich hier helemaal niets van aantrekken en gewoon lekker doen wat er op dat moment in ze opkomt.
Het zitten
De meest gemakkelijke manier om een hond te leren zitten is om een snoepje vlak voor, bijna tegen, zijn neus te houden, dit vervolgens iets omhoog te bewegen en vervolgens iets naar achteren in de richting van de oren. Ik hoor de instructeurs dan zeggen: “de hond volgt dat snoepje, zakt door zijn achterpoten en gaat zitten. Zo leert hij vanzelf om te gaan zitten”. Ik vind het altijd leuk om dan aan eigenaren maar ook zelfs aan instructeurs te vragen wat het belangrijkste gedrag van de hond is, met andere woorden: “waar is hij mee bezig”. Men denkt dan met het zitten. Toch heeft de instructeur het juiste antwoord al gegeven en hebben de baasjes dit gewoon gevolgd: “hij volgt je hand met het snoepje”. Dit is dus het belangrijkste gedrag. Dat is ook logisch want bij het gaan liggen doet hij dat ook en bij het gaan staan ook. De hond leert nu dus nog niet om te gaan zitten, liggen of staan. Hij leert om de hand met het snoepje te volgen. Op dit moment is er nog niets aan de hand…
Oneerlijk
Erger wordt het als na verloop van tijd de instructeurs en de baasjes vinden dat de handhulp en het gebruik van snoepjes eens moet worden afgebouwd. Onder de mom van “hij moet het nu maar weten” wordt overgegaan op het toedienen van correcties als hij niet het commando opvolgt. En dat terwijl de hand met het snoepje totaal of voor groot deel uit beeld is verdwenen. En terwijl de hond had geleerd om juist de hand te volgen. Dit deed hij keurig, nu is er geen hand meer en nu wacht hij dus af. Heel logisch allemaal, maar toch wordt hij gecorrigeerd. De instructeur en de baas zijn opnieuw begonnen met aanleren van de oefeningen en nu volgens een heel andere methode.
Stemcommando’s
Veel eigenaren van puppy’s zijn heel trots dat hun kleine hondjes al op het stemcommando kan gaan zitten. Zij hebben niet in de gaten dat het puppy vaak op heel andere signalen reageert. Het is altijd leuk om dit met cursisten te onderzoeken. Als cursisten aangeven dat hun puppy al kan zitten op het woordje “zit”, wil ik dat altijd eerst even zien. Meestal gaat de puppy inderdaad zitten maar meestal buigt het baasje ook iets voorover, meestal doet het baasje ook even zijn hand erbij omhoog en meestal staat het baasje ook even stil. Als ik ze vervolgens hetzelfde laat doen maar het woordje “zit” laat vervangen door het woordje “appelflap”, gaan doorgaans alle puppy’s toch gewoon zitten. Het kost me veel moeite om de baasjes dit duidelijk te maken. De puppy’s hebben iets anders in hun hoofd dan de baasjes
Patroon
Zo heb ik ook regelmatig cursisten waarvan de hondjes al keurig op commando gaan zitten en liggen. De handbewegingen zijn dan al grotendeels op een voor de hond begripvolle manier afgebouwd. Toch ben ik dan niet altijd overtuigd dat de honden de stemcommando’s beheersen. Ik laat de baasjes vervolgens eerst het woordje voor het liggen zeggen en dan pas voor het zitten. Ik draai het dus om. Veel honden gaan vervolgens gewoon eerst zitten en dan liggen. De woordjes maken geen verschil. De honden hebben geleerd dat als de baas iets zegt hij moet gaan zitten. Maakt niet uit wat hij zegt. Als hij eenmaal zit en de baas zegt weer iets dan gaat de hond gewoon liggen. Altijd goed. Deze honden beheersen nog steeds niet de woordjes, ze beheersen het patroon, de volgorde waarin de baasjes oefenen.
Liever niet
Er zijn nog veel meer voorbeelden te geven, ik wil echter nog heel even ingaan op iets waar ik het eigenlijk helemaal niet over wil hebben. Dat zijn opmerkingen in de trant van “dat doet hij om mij te pesten”, “hij doet het erom”, en de ergste van allemaal is: “hij kan het”. En weet u wat nog erger is: ik gebruik die laatste in opperste frustratie als mijn honden eens iets niet doen wat ik graag van ze wil, ook wel eens. Ik schaam me daarvoor. In plaats van uit te zoeken waar het aan ligt en wat ik kan aanpassen om mijn honden te laten doen wat ik wil dat ze doen, ga ik mopperen en gebruik ik menselijke excuses. Gelukkig hebben ook mijn honden iets heel honds: ze vergeven het me.
Vriendelijke groeten van Peter Beekman